Hitler na mszy za Piłsudskiego w berlińskiej katedrze św. Jadwigi przy katafalku z polską flagą, 1935 rok
Adolf Hitler i przedstawiciele władz III Rzeszy przed symbolicznym katafalkiem Józefa Piłsudskiego okrytym polską flagą w katedrze św. Jadwigi w Berlinie, 18 maja 1935 r. (Źródło: NAC / domena publiczna)

W skrócie →

18 maja 1935 roku Adolf Hitler wziął udział w katolickim nabożeństwie żałobnym za Józefa Piłsudskiego w Berlinie. Sprawdzamy, co naprawdę wydarzyło się w katedrze św. Jadwigi, jakie cele polityczne przyświecały przywódcy III Rzeszy i ile prawdy jest w internetowych teoriach na temat relacji obu przywódców.

Hitler na mszy za Piłsudskiego to jedno z najbardziej zaskakujących ujęć okresu międzywojennego. 18 maja 1935 roku przywódca III Rzeszy uczestniczył w katolickim nabożeństwie żałobnym ku czci polskiego marszałka. Dlaczego oddał mu hołd? Czy był to wyłącznie gest dyplomatyczny, czy świadectwo bardziej skomplikowanych relacji między Warszawą a Berlinem?

Fotografia, która budzi emocje

Na archiwalnym zdjęciu widzimy Adolfa Hitlera siedzącego w pierwszym rzędzie berlińskiej katedry św. Jadwigi. Wokół niego zgromadzili się przedstawiciele władz III Rzeszy, wojskowi oraz dyplomaci. Przed uczestnikami uroczystości ustawiono symboliczny katafalk poświęcony zmarłemu Józefowi Piłsudskiemu.

Fotografia jest autentyczna, podobnie jak samo wydarzenie. Nie przedstawia jednak pogrzebu marszałka w Krakowie. Jest to zapis uroczystego nabożeństwa zorganizowanego w Berlinie przez polską ambasadę 18 maja 1935 roku. Dlaczego Hitler zdecydował się w nim uczestniczyć?

Hitler na mszy za Piłsudskiego – polityczni przeciwnicy czy pragmatyczni partnerzy?

W styczniu 1934 roku Polska i Niemcy podpisały deklarację o niestosowaniu przemocy. Było to wydarzenie o ogromnym znaczeniu politycznym. Hitler sprawował władzę dopiero od roku, a stosunki polsko-niemieckie przez wcześniejsze lata pozostawały mocno napięte.

Adolf Hitler podczas nabożeństwa żałobnego za Józefa Piłsudskiego w katedrze św. Jadwigi w Berlinie, 18 maja 1935 roku
Berlin, 18 maja 1935 r. Adolf Hitler podczas nabożeństwa żałobnego ku czci marszałka Józefa Piłsudskiego.

Piłsudski prowadził wówczas politykę równowagi między Niemcami a Związkiem Radzieckim. Jej celem było ograniczenie zagrożenia dla niepodległości Polski ze strony obu potężnych sąsiadów. Z kolei Hitler miał własne powody, aby czasowo poprawić relacje z Warszawą.

Po śmierci Piłsudskiego niemiecki przywódca publicznie okazał szacunek polskiemu marszałkowi. Nie oznacza to jednak, że byli sojusznikami ideologicznymi ani że Piłsudski działał na rzecz Niemiec. Historia dyplomacji zna wiele przypadków, w których przywódcy państw oddawali honory swoim przeciwnikom.

Zamach majowy. Ciemna karta biografii marszałka

Wizerunek Piłsudskiego jako bohatera odzyskania niepodległości często przesłania wydarzenia z maja 1926 roku. 12 maja oddziały wierne marszałkowi rozpoczęły zbrojne wystąpienie przeciwko legalnym władzom Rzeczypospolitej.

W wyniku trzydniowych walk zginęło 379 osób, a około 900 zostało rannych. W rezultacie prezydent Stanisław Wojciechowski oraz rząd Wincentego Witosa ustąpili. Był to wojskowy zamach stanu, który zapoczątkował okres rządów sanacji i stopniowego ograniczania demokracji.

Wśród przeciwników przewrotu znajdowali się wybitni polscy dowódcy, w tym generał Tadeusz Rozwadowski. Jest to fakt, który powinien być integralną częścią każdej uczciwej oceny roli Piłsudskiego.

Czy Piłsudski był niemieckim agentem?

W internecie krążą twierdzenia, że marszałek naprawdę nazywał się Sellman lub Zelman i był niemieckim agentem. Według tych teorii zamach majowy stanowił element planu przygotowania Polski do rozbioru. Problem polega na tym, że tezy te nie mają żadnego potwierdzenia w źródłach historycznych.

Co więcej, w maju 1926 roku Hitler nie sprawował jeszcze władzy w Niemczech. Nie istnieją też żadne dowody na to, że przewrót majowy miał ułatwić niemiecką agresję z 1939 roku. Słynne zdjęcie z 1935 roku, na którym uwieczniony został Hitler na mszy za Piłsudskiego, nie świadczy o działalności agenturalnej.

Nie trzeba jednak sięgać po teorie spiskowe, aby krytycznie oceniać marszałka. Zamach stanu, ofiary walk i autorytarne praktyki sanacji to fakty wystarczająco poważne.

Hitler i grób Piłsudskiego w 1939 roku

W sieci pojawia się również informacja, że po zajęciu Krakowa Hitler nakazał wystawienie warty honorowej przy grobie Piłsudskiego. Ten wątek wymaga jednak dużej ostrożności.

W źródłach historycznych pojawiają się relacje o niemieckich honorach oddawanych pamięci marszałka. Szczegóły dotyczące bezpośredniego rozkazu Hitlera oraz czasu wystawienia warty wymagają jednak weryfikacji w archiwach. Nie należy traktować internetowego podpisu pod zdjęciem jako dowodu – podobnie jak w przypadku wielu innych opowieści o III Rzeszy, o czym pisaliśmy przy okazji nazistowskich tajemnic Zamku Książ.

Dlaczego Hitler na mszy za Piłsudskiego okazał szacunek marszałkowi?

Najbardziej prawdopodobne wyjaśnienie ma charakter czysto polityczny. Piłsudski był przywódcą państwa, z którym Niemcy zawarły pakt o niestosowaniu przemocy. Jego śmierć mogła zatem oznaczać zmianę kursu polskiej polityki zagranicznej.

Udział Hitlera w nabożeństwie był więc wyraźnym sygnałem dyplomatycznym skierowanym do Warszawy i europejskich stolic. Nie zmienia to jednak faktu, że cztery lata później Niemcy napadły na Polskę. Rozpoczęło to II wojnę światową i przyniosło dramat cywilów, taki jak opisana przez nas niezwykła historia Wandy Lurie, nazywanej Niobe z Woli.

Historia nie potrzebuje legend

Piłsudski odegrał fundamentalną rolę w odbudowie polskiej państwowości. Jednocześnie odpowiadał za zbrojne obalenie legalnych władz w 1926 roku. Hitler rzeczywiście uczestniczył w nabożeństwie po jego śmierci, ale nie dowodzi to żadnego tajnego planu.

Najciekawsze pytanie nie brzmi bowiem, czy Hitler na mszy za Piłsudskiego się pojawił – wiemy, że tak było. Warto zapytać, jakie korzyści polityczne chciał osiągnąć tym gestem. Historia staje się fascynująca dopiero wtedy, gdy oddzielamy udokumentowane fakty od wygodnych interpretacji.

Materiał oparty na udokumentowanych wydarzeniach z lat 1926–1939. Hipotezy i niepotwierdzone twierdzenia zostały wyraźnie oddzielone od faktów historycznych.

  SeoHost.pl

Zostaw komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola oznaczone jako wymagane *